Autorzy

Dawid Banaś 1

Krzysztof Kaczmarek 2

Filip Kliber Wstęp

Patryk Król 3

Hubert Marczuk 4

Arkadiusz Nowak 5

Jakub Rozmus 6

Krzysztof Waliszewski Wstęp

Anna Warchlewska 7

Jakub Zgoła 8

© edu-Libri s.c. 2025

Redakcja merytoryczna i korekta: edu-Libri

Projekt okładki i stron tytułowych: GRAFOS

Ilustracja na okładce: ZinetroN / Shutterstock

Recenzent: dr hab. Joanna Stawska, prof. UŁ

Wydanie monografii zostało sfinansowane ze środków Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu

Wydawnictwo: edu-Libri s.c.

ul. Zalesie 15, 30-384 Kraków

e-mail: edu-libri@edu-libri.pl

DTP: GRAFOS

Druk i oprawa: OSDW Azymut Sp. z o.o.

Łódź ul. Senatorska 31

ISBN (print) 978-83-66395-95-4

ISBN (PDF) 978-83-66395-96-1

ISBN (epub) 978-83-66395-97-8

ISBN (mobi) 978-83-66395-98-5

Spis Treści

1. Wstęp (Filip Kliber, Krzysztof Waliszewski)

1. Rozdział 1. Zjawisko persystencji w zielonych, dobrowolnych funduszach

2. Wprowadzenie

3. 1.1. Zjawisko persystencji stóp zwrotu w ujęciu teoretycznym

4. 1.2. Możliwości dobrowolnego oszczędzania na emeryturę w Polsce

5. 1.3. Metodologia badań własnych

6. 1.4. Wyniki badań własnych

7. Podsumowanie

8. Rozdział 2. Analiza inwestycyjna polskiego sektora bankowego (Krzysztof Kaczmarek)

9. 2.1. Analiza fundamentalna

10. 2.2. Wybrane anomalie giełdowe

11. 2.3. Analiza sektora bankowego na podstawie historycznych stóp zwrotu

12. 2.4. Analiza sektora bankowego na podstawie wyceny metodą DCF

13. 2.5. Analiza sektora bankowego z uwzględnieniem wybranych anomalii giełdowych

14. Rozdział 3. Bankowość mobilna – przyszłość bankowości detalicznej

15. 3.1. Przegląd literatury dotyczącej bankowości mobilnej

16. 3.2. Ewolucja bankowości mobilnej

17. 3.3. Technologie mobilne w bankowości detalicznej

18. 3.4. Korzyści z bankowości mobilnej dla klientów

19. 3.5. Bankowość mobilna jako element strategii banków

20. 3.6. Zagrożenia i wyzwania w bankowości mobilnej

21. 3.7. Porównanie wybranych aplikacji mobilnych instytucji finansowych

22. Podsumowanie

23. Rozdział 4. Edukacja ekonomiczna jako przejaw społecznej odpowiedzialności banku

24. 4.1. Społeczna odpowiedzialność w działaniach banku centralnego

25. 4.1.1. Odpowiedzialność ekonomiczna

26. 4.1.2. Odpowiedzialność prawna

27. 4.1.3. Odpowiedzialność etyczna

28. 4.1.4. Odpowiedzialność filantropijna

29. 4.2. Wybrane inicjatywy podejmowane przez NBP w zakresie edukacji ekonomicznej

30. 4.2.1. Placówki edukacyjne NBP

31. 4.2.2. Badania wiedzy ekonomicznej

32. 4.2.3. Kursy, studia MBA i publikacje

33. 4.2.4. Pozostałe inicjatywy NBP w zakresie edukacji ekonomicznej

34. Rozdział 5. Współczesne wyzwania bankowego rynku kredytów hipotecznych

35. 5.1. Rynek kredytów hipotecznych w Polsce

36. 5.2. Znaczenie branży pośrednictwa kredytu hipotecznego

37. 5.3. Współczesne wyzwania bankowego rynku kredytów hipotecznych

38. Rozdział 6. ESG – trendy oraz implementacja (Jakub Rozmus)

39. 6.1. Trendy w ESG

40. 6.2. Analiza trendów na podstawie Santander i PKO BP

41. Rozdział 7. ESG w bankowości. Jak moda zmienia się w przymusowy obowiązek

42. Wprowadzenie

43. 7.1. Zmierzyć niemierzalne – standaryzacja raportowania niefinansowego

44. 7.2. Filar S (Social) – wyzwania i wskaźniki wpływu banków na kwestie społeczne

45. 7.3. Między ideałami a rzeczywistością – krytyczne spojrzenie

46. Rozdział 8. Rola człowieka i sztucznej inteligencji w prognozowaniu finansowym

47. 8.1. Definicja i proces prognozowania w finansach

48. 8.2. Wyzwania prognozowania finansowego

49. 8.3. Trudności w stosowaniu tradycyjnych metod ilościowych

50. 8.4. Rola human agents w procesie prognozowania finansowego

51. 8.5. Rozwój sztucznej inteligencji w kontekście prognozowania finansowego

52. 8.6. Synergia AI i human agents

53. Podsumowanie

54. Bibliografia

Wstęp

Finanse i bankowość przechodzą współcześnie głębokie przeobrażenia determi-nowane wykorzystaniem sztucznej inteligencji (artificial intelligence, AI) i uczenia maszynowego (machine learning, ML), transformacją w kierunku gospodarki zrównoważonej opartej na środowisku, kwestiach społecznych i ładzie korpora-cyjnym (Environmental, Social, Governance, ESG), w tym na raportowaniu dokonań przedsiębiorstw w zakresie zrównoważonego rozwoju, a także coraz to nowszymi regulacjami konsumenckimi, ostrożnościowymi i w zakresie raportów zrówno-ważonych (Corporate Sustainability Reporting Directive, CSRD). Instytucje finan-sowe, w tym banki, zmieniają swoje modele biznesowe w kierunku technologii, opierając się na bankowości mobilnej, elektronicznej i samoobsługowej (self-service) z jak najmniejszym udziałem człowieka (automatyczny call center, chatboty). Jed-nocześnie instytucje finansowe są aktywnym uczestnikiem i odbiorcą tych procesów, finansując chociażby transformację energetyczną i gospodarkę zrównoważoną. Dlatego warto się przyjrzeć przeglądowi aktualnych zagadnień z finansów i banko-wości, co zostanie dokonane w tej monografii. Monografia składa się z ośmiu roz-działów, których autorami są studenci będący członkami dwóch kół naukowych działających przy Katedrze Pieniądza i Bankowości Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu – SKN Bankier i SKN Zrównoważonych Finansów, a także opiekunowie tych kół oraz osoba współpracująca w roli doktoranta, a redaktorami naukowymi opiekunowie tych kół. Rozdział 1 autorstwa dra Dawida Banasia omawia zjawisko persystencji stóp zwrotu w zielonych, dobrowolnych funduszach emerytalnych na podstawie danych IKE i IKZE i ma charakter badawczy. W analizie zbadano 21 funduszy w okresie od czerwca 2022 roku do sierpnia 2024 roku. Autor stwierdza, iż badane zjawisko nie występuje w przyjętym okresie, przy czym powodem mogą być zaburzenia ze-wnętrzne jak pandemia Covid-19 oraz wojna w Ukrainie. Autor przedstawia rów-nież problem dobrowolnego dodatkowego oszczędzania Polaków na emeryturę. W rozdziale 2 autorstwa Krzysztofa Kaczmarka przeprowadzono analizę inwe-stycyjną polskiego sektora bankowego. Zostały przybliżone dane finansowe oraz stopy zwrotu wybranych spółek sektora finansowego. Głównym wnioskiem jest niedoszacowanie polskiego sektora bankowego, co wskazuje na dalszy wzrostowy potencjał. Ponadto autor wskazał, że w przypadku tego sektora występują niektóre anomalie rynkowe, takie jak efekt wysokości dywidendy oraz efekt potencjału wy-sokości. Rozdział 3 autorstwa Patryka Króla traktuje o bankowości mobilnej jako przy-szłości bankowości detalicznej. Autor opisuje jej rozwój oraz wpływ, jaki ma na bankowość detaliczną, ze szczególnym uwzględnieniem bezpieczeństwa. Rezultaty badań wskazują na olbrzymi rozwój bankowości mobilnej w ostatnich latach i wio-dący udział w kanałach interakcji z klientami. Wnioski z badania wskazują na bez-pieczeństwo jako główny czynnik, który będzie decydował o rozwoju bankowości mobilnej. W rozdziale 4 autor Hubert Marczuk wskazuje na edukację ekonomiczną NBP jako przejaw społecznej odpowiedzialności banku centralnego. Autor skupia się na działaniach NBP w obszarze edukacji ekonomicznej i finansowej, ze szczególnym uwzględnieniem aspektów ESG realizowanych przez polski bank centralny. W pracy podkreślono powszechność i kompleksowość działań banku w omawianym zakre-sie, które przejawiają się w dużej liczbie inicjatyw podejmowanych przez NBP.

Rozdział 5 autorstwa Arkadiusza Piotra Nowaka dotyczy wyzwań bankowego kre-dytu hipotecznego z perspektywy pośrednictwa kredytu hipotecznego. Przedsta-wiono w nim dane dotyczące rynku kredytów hipotecznych (miesięczna sprzedaż kredytów, liczba i wartość umów kredytowych zawieranych w Polsce czy średnie wartości udzielonego kredytu) jak i wskazano na udział pośredników. Autor anali-zuje również szanse i zagrożenia, jakie stoją przed tym rynkiem.

Rozdział 6 autorstwa Jakuba Rozmusa przybliża koncepcję ESG w kontekście tren-dów i jej implementacji. Autor wskazuje na zaspokajanie przez banki potrzeby coraz lepszych raportów ESG. Co więcej, analiza raportów pokazała, że badane banki traktują badaną tematykę poważnie i podchodzą do niej w sposób nastawiony na rozwój. Autor sugeruje również, jak banki jako instytucje finansujące mogą skorzystać na promowaniu implementacji ESG. Rozdział 7 autorstwa dr Anny Warchlewskiej dotyczy ESG w bankowości. Autorka stara się udzielić odpowiedzi na pytanie, jak moda zmienia się w przymusowy obowiązek – rozważania z obszarem społecznym w tle. Przedstawia krytyczną analizę raportowania ESG, w tym przede wszystkim powierzchowną analizę niektó-rych jej aspektów, np. części społecznej. Przedstawiona została zwłaszcza kwestia jej rozproszoności, co, zdaniem autorki, spłyca problem.

Rozdział 8 autorstwa Jana Zgoły porusza temat roli człowieka i sztucznej inteli-gencji w prognozowaniu finansowym: stan obecny i kierunki rozwoju. Są to zagad-nienia związane nie tylko ze sztuczną inteligencją, ale również z wyzwaniami prognozowania w świecie powszechnie dostępnej informacji oraz big data. Ponadto autor przybliża pola, w jakich rozwój sztucznej inteligencji będzie wspomagać możliwości tworzenia projekcji oraz jakie kompetencje będą wymagane w przy-szłości od analityków. Wydając monografię „Współczesne problemy finansów i bankowości”, autorzy mają nadzieję, że jej lektura przybliży Czytelnikom najważniejsze zagadnienia do-tyczące współczesnych finansów i bankowości, a także stanie się inspiracją dla studentów i młodych pracowników nauki do prowadzenia własnych badań w tych obszarach.

Filip Kliber

Krzysztof Waliszewski

Table of Contents

Wstęp (Filip Kliber, Krzysztof Waliszewski)